1-       اینکه میگن "مرده و حرفش" یا "اینکه حرف مرد یکی است" را چقدر قبول دارید؟ اگر از این منظر نگاه کنیم که مرد اگر حرفی زد، تا آخر باید همان را بزند – ولو اینکه اشتباه باشد- حرفی کاملا اشتباه است. مرد اگر مرد است، زمانی که حرفی اشتباه می زند و به آن می رسد که حرفش اشتباه بوده، حرفش را اصلاح می کند. پس گاهی اوقات هم می شود که حرف مرد دوتا بشود.

 

2-       خاطره ای از "حمید داوود آبادی" خواندم که خلاصه اش بدین شرح است:

اولین روزهای دی ماه زمستان سرد و برفی سال 1363 بود که متاسفانه مجبور شدم از جبهه دل بکنم. یعنی یکی از تلخ ترین ایام و بدترین تصمیمی بود که در طی زندگی، به خصوص در دوران جنگ گرفتم. نمی دانم چی شد که درخواست کردم بروم به "گشت امر به معروف و نهی از منکر".

همان اول که با فرمانده عملیات روبه رو شدم، چهره اش بر دلم نشست. مرد درشت اندامی بود با کله ای نسبتا بی مو، ریشی مشکی و بلند.

هر روز صبح که بسم الله می گفتیم و از زیر قرآن رد می شدیم تا برویم گشت، حاج جواد توصیه هایی می کرد. البته طی مدتی که آن جا بودم، توصیه های او برایم تکراری شده بود که یک بار همین را به خودش گفتم و جواب جالبی گرفتم!

وقتی گفتم:

-          حاجی جون، شما هر روز داری اینارو می گی، خب بچه ها متوجه شدن و توی مخشون رفته ...

خندید، بر شانه ام زد و گفت:

-          عزیز من، مگه وظیفه ما امر به معروف و نهی از منکر نیست؟ خب اول باید از خودمون شروع کنیم. مگه ما هر روز توی تلویزیون و مطبوعات، معروف و منکر رو هزاران بار برای مردم تذکر نمی دیم؟ پس چرا شما هر روز راه می افتید توی خیابون، جلوی مردم رو می گیرید و مشکلات ظاهری و اخلاقی اونارو بهشون تذکر می دید؟ منم وظیفه ام اینه که هر روز به شما تذکر بدم و یادآوری کنم که یه وقت خدایی ناکرده، وظیفه شرعی یادتون نره و دست روی مردم بلند نکنید. چون با زدن و بگیر و ببند، نمی شه امر به معروف و نهی از منکر کرد.

 

3-       گاهی اوقات مطالبی رو در وبلاگم می نویسم، با هدف نقد. تا اینجا عالی است چون یکی از مطالبات مقام معظم رهبری از دانشجویان، داشتن همین روحیه نقد است. اما در نقد همواره باید برخی موارد را در نظر گرفت و بدان توجه داشت که گاها بنده برخی آنها را رعایت نکردم!

بعد از مطالب اخیرم که به مذاق بعضی ها خوش نیامد – که زیاد هم مهم نیست -  مروری داشتم بر برخی سخنان رهبر معظم انقلاب پیرامون نقد و ملزومات آن. بعد از مرور آن سخنان به این نتایج رسیدم؛

-          باید مسائل را اصلی و فرعی کرد و با شناسایی مسائل مهم و ضروری، نقد و مطالبه را پیرامون انها مطرح کرد.

-          نحوه بیان نقد بسیار مهم است. بیان نقد نباید به گونه ای باشد که نه تنها باعث اصلاح نشده، بلکه باعث شود تا موضعی تند در مقابل نقد صورت گرفته به وجود آید.

-          در نقد نباید دنبال عیب جویی بود. انتقاد اگر معنايش عيب جويى است، اين نه چيز خوبى است، نه خيلى هنر زيادى مى‌خواهد، نه خيلى اطّلاعات مى‌خواهد.

-          نباید انتقاد شخصى و مصداق‌سازى کرد. باید  پرچم را بلند کرد. وقتى پرچم را بلند شد، آن كسى كه مجرى است، آن كسى كه در محيط اجراء ميخواهد كار انجام دهد، خودش حساب کار را می کند.

-          در نقد باید "عیار سنجی" کرد. یعنی اگر انتقادی را بیان می کنیم، درست آن را هم بگوییم. و چه بهتر اگر بتوانیم راهکار رسیدن به آن نقطه مطلوب را هم بیام کنیم.

-          انتقاد نباید به تخریب بیانجامد.

 

البته با مطالعه بیشتر قطعا به نتایج بهتر و منابع بیشتری پیرامون نقد و انتقاد می رسیم.

پس انشالله اول خودم، دوم خودم، سوم خودم و سپس همه دوستان توجه داشته باشیم که از این پس اگر می خواهیم نقدی کنیم، این نکات که برگرفته از سخنان رهبر معظم انقلاب است را مد نظر قرار دهیم تا خدایی ناکرده سخنی اشتباه را بر زبان نیاوریم.