29 اسفند سالروز ملی شدن صنعت نفت می باشد.

روزی که از آن به عنوان یکی از تجربه های ملت ایران جهت به پیروزی رسیدن در بهمن 1357 بود.

این نهضت بزرگ با نام آیت اله کاشانی، کسی که در تمام عمرش یک لحظه از ایستادگی در مقابل استعمار خسته نشد و دکتر مصدق، ملی گرایی که شاهزاده قاجار بود و هزار سوال پاسخ داده نشده درمورد شخصیتش هنوز وجود دارد، گره خورده است.

اما آنچه می خواهیم به آن بپردازیم نقش کسی است که اگر نبود مصدق که جای خود، شاید آیت الله کاشانی هم نمی توانست نهضت را به جایی برساند. کسی که همه وی را با نام نواب صفوی رهبر فداییان اسلام می شناختند و می شناسند. به هیچ وجه نمی توان نقش این سید جوان و انقلابی را در این نهضت نادیده گرفت. نقشی که متاسفانه کمتر به آن پرداخته شده است.

اگر فداییان اسلام رزم آرا، نخست وزیر وقت را نمی کشتند، اگر فداییان اسلام به نمایندگان مجلس جهت ملی شدن صنعت نفت اولتیماتوم نمی دادند، شاید هیچگاه این نهضت به جایی نمی رسید.

رزم آرا از مخالفین سرسخت ملی شدن صنعت نفت بود. وی در 13 اسفند 1329 در مجلس مخالفت خود را صراحتا اعلام می کند و آن را کاملا غیر عملی می خواند. سه روز بعد از این اظهار نظر، وی در مسجد شاه به ضرب گلوله خلیل طهماسبی از اعضای فداییان اسلام کشته می شود.

اما مگر ترور رزم آرا چه مقدار در حرکت این نهضت تاثیر داشته است؟

هنگامی که بحث ملی شدن صنعت نفت در حال شکل گیری بود، در جلساتی که با حضور آیت الله کاشانی و اعضای فداییان اسلام و همچنین اعضای جبهه ملی برگزار می شد، از رزم آرا به عنوان یکی از موانع این نهضت نام برده می شود. حتی در یکی از جلسات آیت الله کاشانی به نواب صفوی می فرماید: «بگذار مرحله اول رزم آرا برود، بقيه كارها درست مي شود.» این جمله آیت الله کاشانی خود جهت نقش مخالفت رزم آرا در حرکت نهضت و لزوم حذف وی را به خوبی نشان می دهد.


حتی بعداً شوهر اشرف پهلوي به «هيكل» روزنامه نگار شهير مصري مي گوید: «وقتي كه خبر ترور رزم آرا را به شاه دادند، گيج شد. او نمي توانست باور كند كه نخست وزيرش بدين طريق از صحنه محو شده باشد!» شاه بعد از شنيدن خبر گفت : «نمي توانم باور كنم ، نمي دانم چه كار بكنم »؛ و سپس ادامه داد: «من كاملاً تنها هستم ، هيچ كس مشكلات مرا درك نمي كند. هر كسي عليه من در حال توطئه چيني است، بعضي از آنها سنجيده اين كار را مي كنند و بعضي ناآگاهانه . اما اين من هستم كه ناچارم تاوان پس بدهم !»

متزلزل کردن حکومت پهلوی، نشان دادن عزم راسخ مردم در رسیدن به هدف خود، خط نشان کشیدن برای نیروهای داخلی استعمار و ... را می توان از جمله تاثیرات قتل رزم آرا توسط فداییان اسلام برشمرد.

فرداي قتل رزم آرا، روز 17 اسفند 1329، كميسيون نفت پيشنهاد ملي كردن صنعت نفت را تصويب و اعلام كرد. سرانجام نیز در روز 24 اسفند 1329، در پي تظاهرات عظيم مردم در خيابان ها، مجلس شوراي ملي به اتفاق آرا، اصل ملي شدن صنعت نفت را تصويب كرد.مجلس سنا نيز در 29 اسفند ـ به اتفاق آرا ـ اصل مذكور را تأييد کرد. بدین ترتیب با تایید مجلس سنا 29 اسفند روز ملی شدن صنعت نفت نام گرفت.